به گزارش مشرق، روزنامه واشنگتنپست در سرمقاله امروز خود با اشاره به توافق همکاری هستهای میان آمریکا و عربستان سعودی درباره اعطای امتیازات هستهای به ریاض ابراز تردید کرد و نوشت که سابقه حکومت سعودی و همچنین مفاد توافق جدید، دلایل مهمی برای نگرانی درباره پیامدهای این توافق ایجاد میکند.
این روزنامه استدلال میکند که توافق هستهای آمریکا و عربستان، که اکنون برای بررسی در اختیار کنگره قرار گرفته در مقایسه با توافق مشابه آمریکا با امارات متحده عربی در سال ۲۰۰۹، دو تضمین مهم را ندارد.
به نوشته واشنگتنپست، امارات در آن توافق متعهد شد که در خاک خود به غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری سوخت هستهای نپردازد، اما توافق جدید به عربستان اجازه میدهد ابتدا اورانیوم را تا سطح ۵ درصد غنی کند و در نهایت این سقف میتواند به ۲۰ درصد برسد.
واشنگتنپست تأکید میکند که غنیسازی تا سطح ۲۰ درصد، فاصله فنی نسبتاً کوتاهی با اورانیوم مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای دارد.
به نوشته این سرمقاله، عربستان میتواند مانند امارات سوخت مورد نیاز خود را از تأمینکنندگان بینالمللی خریداری کند و اساساً نیازی به غنیسازی داخلی نداشته باشد. با این حال، توافق واشنگتن و ریاض راه را برای احداث تأسیسات غنیسازی اورانیوم در عربستان پس از انجام یک مطالعه مشترک آمریکا و عربستان باز گذاشته است.
واشنگتنپست دومین نگرانی خود را به سازوکارهای نظارتی مرتبط میداند. این روزنامه مینویسد توافقی که در ماه ژوئیه امضا شد، عربستان را ملزم نمیکند به پروتکل الحاقی آژانس بینالمللی انرژی اتمی بپیوندد؛ پروتکلی که امکان نظارت، بازرسی و راستیآزمایی گستردهتر فعالیتهای هستهای کشورها را برای آژانس فراهم میکند. در مقابل، امارات این سطح از نظارت را پذیرفته است.
واشنگتنپست هشدار میدهد که توافق هستهای آمریکا و امارات حتی بندی دارد که بر اساس آن، اگر کشور دیگری در خاورمیانه امتیازات هستهای مطلوبتری از آمریکا دریافت کند، ابوظبی میتواند برای بازنگری در توافق خود وارد مذاکره شود. از نگاه این روزنامه، اگر عربستان اجازه غنیسازی داخلی اورانیوم را بدون پذیرش سختگیرانهترین بازرسیهای آژانس دریافت کند، احتمال دارد امارات نیز خواستار برخورداری از شرایط مشابه شود.
واشنگتنپست همچنین به اسناد اطلاعاتی محرمانهای که در اختیار کنگره قرار گرفته اشاره میکند و مینویسد ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا این است که عربستان همچنان امکان توسعه یک برنامه تسلیحات هستهای را منتفی نکرده است.
سرمقاله واشنگتنپست در ادامه این مسئله را با سیاست آمریکا در قبال ایران مرتبط میکند. این روزنامه مینویسد دادن امکان غنیسازی داخلی اورانیوم به عربستان، با توجیه اصلی دولت ترامپ برای جنگ علیه ایران در تضاد قرار میگیرد؛ توجیهی که بر این اساس استوار بوده است که ایران باید غنیسازی خودش را کنار بگذارد.
اما بخش مهم دیگری از استدلال این روزنامه به مسئله اعتماد به حکومت سعودی مربوط میشود. واشنگتنپست مینویسد عربستان اگرچه یک شریک راهبردی آمریکا در منطقهای بیثبات و همچنین تأمینکننده مهم نفت است، اما محمد بن سلمان در عمل تحمل چندانی نسبت به مخالفان و منتقدان نشان نداده است.
این روزنامه برای توضیح نگرانی خود بار دیگر به پرونده جمال خاشقجی، روزنامهنگار و ستوننویس واشنگتنپست، بازمیگردد. سرمقاله یادآوری میکند که روز جمعه، هشتمین سالگرد قتل خاشقجی است؛ روزنامهنگاری که از منتقدان برجسته محمد بن سلمان بود و در کنسولگری عربستان در استانبول به قتل رسید و جسدش نیز قطعهقطعه شد.
واشنگتنپست با استناد به ارزیابی سازمانهای اطلاعاتی آمریکا مینویسد محمد بن سلمان شخصاً عملیات منتهی به قتل خاشقجی را تأیید کرده بود. این روزنامه همچنین به محاکمهای که مقامهای سعودی در سال ۲۰۱۹ برگزار کردند اشاره میکند و آن را نمایشی توصیف میکند؛ در جریان آن محاکمه هشت نفر محکوم شدند و اعلام شد پنج نفر از آنها به اعدام محکوم شدهاند، اما نام محکومان اعلام نشد و دادگاه نیز پشت درهای بسته برگزار شد.
به نوشته واشنگتنپست، دو مقام ارشد که گفته میشد عملیات قتل خاشقجی را هدایت کردهاند، هرگز با محاکمه یا مجازات روبهرو نشدند و هشت سال پس از قتل او، همچنان هیچ مقام بلندپایهای بابت این جنایت پاسخگو نشده است.
واشنگتنپست همچنین با استناد به گروههای حقوق بشری میگوید فعالان، روشنفکران، روزنامهنگاران و کاربران شبکههای اجتماعی در عربستان همچنان به دلیل فعالیتهای خود، از جمله تلاش برای اصلاحات مسالمتآمیز، زندانی میشوند.
سرمقاله در عین حال به تلاش محمد بن سلمان برای ارائه تصویری مدرن از عربستان اشاره میکند؛ از سرمایهگذاری در ورزشهای الکترونیک و برگزاری جشنوارههای کمدی گرفته تا میزبانی رویدادهای ورزشی بزرگ مانند جام ملتهای آسیا در سال ۲۰۲۷ و جام جهانی فوتبال در سال ۲۰۳۴. با این حال، استدلال واشنگتنپست این است که این تصویر مدرن، به گفته گروههای حقوق بشری، در کنار ادامه سرکوب مخالفان قرار دارد.
واشنگتنپست در پایان مینویسد برخی اعضای کنگره درباره توافق هستهای با عربستان ابراز تردید کردهاند، اما مشخص نیست مخالفان بتوانند در فرصت باقیمانده حمایت کافی برای تصویب قطعنامه مخالفت با این توافق را به دست آورند. حتی در صورت تصویب چنین قطعنامهای، ترامپ میتواند آن را وتو کند.



